HASTALIK ve SAĞLIK

HASTALIK ve SAĞLIK

Web sitemizde, 20 kategori'de, 52 adet makaleye yazılmış, 18 yorum bulunmaktadır.

    0

    Menenjit Nedir? Menenjit Nasıl Tedavi Edilir?

    Facebook'ta Paylaş ~ Twitter'da Paylaş ~ Friendfeed'ta Paylaş ~ Google'da Ara ~ Yorum Yap!

    Menenjit Nedir? Menenjit Nasıl Tedavi Edilir?

    Menenjit Nedir?

    Menenjit beyni saran zarların iltihabıdır. Bu  iltihaba mikroplar neden olur. (virüsler veya bakteriler). Menenjit geçiren çoğu kişi bu hastalıktan tamamıyla kurtulurken, bazen ölümle de sonuçlanabilir. Ya da hastalık sonrası sakatlıklar kalabilir.

    Kan zehirlenmesi nedir?

    mikropların kan dolaşımında üremeye başlamaları ile oluşur. Yalnız başına ya da menenjit ile birlikte görülebilir. Menenjite neden olan mikrop (meningokok)  aynı zamanda kan zehirlenmesine de neden olur. Kan zehirlenmesini oluşturan başka mikroplar da vardır. Mesela; pnomokok

    Menenjitin belirtileri

    Çocuklar ve erişkinler
    Menenjitin en çok görülen belirtileri aşağıda sıralanmıştır. Bunlar birlikte görülebildiği gibi tek tek de  oluşabilirler.

    • Yüksek ateş
    • Baş ağrısı
    • Kusma
    • Uyuşukluk
    • Işık veya sese karşı hassasiyet
    • Kas ağrısı
    • Çocuğun altının bezi değiştirilirken bacakları yukarı kaldırıldığında ağrı oluşması ve bunun sonucunda ağlaması,
    • Ense sertliği (çene göğse değdirilmeye çalışıldığında)
    Menenjit Nedir?

    Menenjit Nedir?

    Aynı zamanda ‘ense krampı’ olarak da adlandırılan ense sertliği, menenjitin diğer bir adı değil, sadece belirtilerinden biridir.

    Hastalık genellikle birkaç gün içinde ilerler.

    Bebekler

    Bebeklerde görülen belirtiler normalden farklı olabilir:

    Ense sertliği görülmeyebilir, vücut ısısının normalin altına düşmesi, bıngıldağın şişmesi, donuk bakışlar, uyku hali, ağır hasta ve soluk görünüm, duyarlılık, iştahsızlık, dokunulduğunda veya altı temizlenmeye çalışıldığında çocuğun huzursuz olması, ağlama, sızlanma.

    Kan zehirlenmesinin belirtileri

    Menenjitin belirtileri aynı zamanda kan zehirlenmesinde de görülebilir. Bunun yanısıra kasların kuvvetsizliği (yığılıp kalma) ve sıklıkla vücutta (mor) lekeler görülür;
    Bu lekeler önce toplu iğne başı büyüklüğünde olup, üzerine basıldığında (mesela bir cam bardakla), kaybolmazlar. Kısa zamanda büyüyerek deri altı kanamalarını oluştururlar.
    Kan zehirlenmesinin en çok göze çarpan özelliği, çok hızlı ilerlemesidir: 4 –24 saat arası. Mesela çocuk öğleyin dışarıda koşup oynarken, akşama çok hasta olabilir.

    Dikkat: Kan zehirlenmesinde genellikle ense sertliği GÖRÜLMEZ.

    Menenjit ve kan zehirlenmesi

    Menenjit (beyin zarlarının iltihabı) başlangıçta ağır bir grip gibi kendini gösterir. Ense sertliği genellikle bu görüntüye eşlik eder, fakat bulunmadığı durumlarda olabilir. Hastanın durumu bir iki gün içerisinde gittikçe ağırlaşır. Ölümle sonuçlanan vakalar azdır.
    Kan zehirlenmesi de ilk başta ağır bir grip gibi başlar. Bu yüzden ev doktorları tarafından da zorlukla tanınır. Ne zaman ki vücutta döküntüler oluşur, o anda hangi hastalıkla karşı karşıya bulunulduğu anlaşılır. Bu döküntüler hastaların % 80’ninde görülür.
    Kan zehirlenmesinin en önemli özelliği çok hızlı ilerlemesidir. Sağlıklı bir durumdan ağır hasta duruma geçilmesi an meselesidir. Çocuk öğlen 2’de dışarıda koştururken, akşam saat 6’da ağır hasta durumda olabilir. Bu nedenle tıbbi tedaviye hızlı başlanması çok önem taşımaktadır. Ama ne yazık ki hızlı tedaviye rağmen ölümle sonuçlanan vakalar görülmektedir.

    Menenjitin çeşitleri

    Bakteriyel menenjit

    Bakteriyel menenjitin en önemli nedeni Hib bakterisi dir. 1993 yılından itibaren uygulanan aşı programı sayesinde Hollanda’da bu hastalık hemen hemen hiç görülmemektedir.
    Hollanda’da menenjite neden olan diğer mikroplar: meningokok ve pnömokok’tur. Bebeklerde görülen menenjite neonatal menenjit denir ve etkenleri grup B streptokoklar, E. koli ve nadiren listerya’dır.
    Bu mikroplara karşı henüz etkili bir aşı geliştirilememiştir.

    Viral menenjit

    Çok çeşitli virüslerin neden olduğu viral menenjit nadiren ölümle sonuçlanır. Hastalık genellikle bakteriyel menenjitten daha hafif geçmesine karşın, hastaların bitkin düşmesine, baş ağrısı , yorgunluk ve konsantrasyon bozukluğu gibi uzun süren şikayetlere neden olabilir.
    Viral menenjit bakteriyelden daha sık oluşur. Bu tip menenjite karşı antibiyotik kullanımının herhangi bir yararı olmayıp, tek tedavi şekli istirahattir.
    Nadiren bazı mantar çeşitleri de menenjite neden olabilirler. Bu tip menenjit genellikle kanser ya da benzeri bir hastalık nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflamış hastalarda görülür.
    Kimler menenjit ve/veya kan zehirlenmesine yakalanır?
    Menenjit ya da kan zehirlenmesine neden olan mikroplar normalde insanların boğazında yaşarlar. Birçok insan hastalığa yakalanmadan bu mikropların taşıyıcısı olarak yaşamaktadırlar. Bu mikroplar insanlar arasında öksürme, hapşırma, öpme ve bağırma (örneğin; diskotekte) yoluyla yayılırlar.
    0 ve 5 yaş arası çocuklar, 15 ve 20 yaş arası gençler ve yaşlılar ( 55 yaş üzeri) risk gruplarını oluştururlar.
    Niçin bazı kişilerin hasta olup da diğerlerinin hastalığa yakalanmadıkları henüz bilinmemektedir. Hastalığı kolaylaştırıcı etkenler hava sıcaklığında ani oluşan değişiklikler, bağışıklık sisteminin zayıflaması, çocukların bulundukları ortamda sigara içilmesi olarak sıralanabilir. Bazı durumlarda ise irsi olarak bu hastalığa karşı bir yatkınlık söz konusudur.
    Hastalığın bırakabileceği sakatlıklar
    Çoğu kişi bu hastalığı tamamen atlatarak birkaç ay içinde günlük yaşamlarına devam edebilecek duruma gelirler. Fakat bazı kişilerde uzun süreli sakatlıklar kalabilir. Menenjitin neden olduğu sakatlıklar: sağırlık, davranış bozukluğu, konsantrasyon bozukluğu, koordinasyon bozukluğu, yorgunluk, hareket kısıtlılığı.
    Bazı şikayetler zamanla düzelse de, bazıları kalıcıdır. Sağırlık ömür boyu sürebilir.
    Menenjit kişinin yaşamını tamamıyla değiştirebilir.
    Mesela çocuklarda menenjitten sonra aşırı hareketlilik, öğrenme problemleri görülebilir. Erişkinler sosyal yaşamlarını ve iş yaşantılarını etkileyen problemlerle karşılaşabilirler. Bazı kişiler ise hastalıktan önceki işlerini eski düzeylerinde yürütemezler. Kalıcı şikayetler oluşması halinde uzmanların yardımına mümkün olduğu kadar çabuk başvurmanın önemi büyüktür.
    Kan zehirlenmesi % 20 oranında ölümle sonuçlanabilir. % 20 kadar hastada ise kalıcı sakatlıklara neden olur. En çok görülen sakatlıklar: uzuvların kısmen veya tamamen kesilmek zorunda kalınması, vücutta kalıcı yara izleri, damar duvarlarında oluşan iltihaplanmalar, çocuklarda görülen büyüme bozuklukları. Kan zehirlenmesi hastanın yaşantısını tamamıyla değiştirebilir. Bir kısım hastada ard arda ameliyatlar yapılması gerekir. Bazı hastalar ise vücutlarında oluşan büyük sakatlıklar nedeni ile psikolojik sorunlarla karşı karşıya kalabilirler.

    Hastanın ölmesi durumunda ise geride kalanları zor günler beklemektedir. Yaşama  yeniden, kaybedilen kişi olmadan devam etmenin yollarını aramak gerekmektedir. Herkesin bu kayba bakış açısı, bulduğu çözüm farklıdır.
    Akrabalarla ya da arkadaşlarla bu konu hakkında konuşmak insanı rahatlatsa da her zaman bir çözüm değildir. Çünkü hastanın zihinlerde kalan son görüntüsü bu olayı yaşamamışlar için anlaması çok güç olan birşeydir. Bu yüzden başlarından böyle bir olay geçmiş insanlarla konuşmak daha rahatlatıcı olabilir. Bu ortamda herkesin birbirini anlaması daha kolay olup, çoğu şeyleri anlatmak için birkaç kelime dahi yeterli olmaktadır.

    Menenjitin tanısı nasıl konur?

    Beyni saran zarların iltihabı olan menenjitte bu iltihabın, beynin etrafında bulunan ve beyin omurulik sıvısı (BOS) denen sıvıya geçmesi ve bu sıvıda olan iltihap bulgularının halk arasında bilinen adıyla “belden su alma yöntemiyle” tespit edilmesi menenjit  tanısının temel ve vazgeçilmez yöntemidir. Bu alınan sıvının rengi, içinde iltihap hücrelerinin hangi tipinin olduğu, basıncı vb bir çok parametre tanı koymada  veya tedavi başlanmasında bize yol göstericidir. “Belden alınan su”da mikrop üretmek yada mikrobun dolaylı işaretlerini bulmak amacıyla kültür, serolojik testler vb bir çok test yapılmaktadır. Bu testler sonucunda menenjit etkeni kesin olarak saptandığında başlangıçtaki tedavinin aynı şekilde devamı veya tekrar düzenlenmesi gerekebilir. Hastalığın tedavisi menenjite neden olan etkene bağlı olarak ani başlangıçlı (akut) menenjitlerde ortalama on gündür. Kronik menenjitlerde veya ağır seyirli akut menenjitlerde tedavi süresi hastalık etkenine bağlı olduğu kadar, hastalık sırasında ortaya çıkan komplikasyonlarlada çok ilişkilidir. Komplikasyonlara yönelik yapılacak tedaviler veya tanı yöntemleri hastalığın seyri ve takibinde temel belirleyici unsurlardır.

    Menenjit ayırıcı tanısında hangi hastalıklar vardır?

    Menenjitin başlangıcında, özellikle meningokok mikrobuna bağlı menenjitlerde, üst solunum yollarının enfeksiyonlarının semptomları ile (örn: influenza virüsüne bağlı)  menenjitin başlangıç bulgularının karıştırılabilmesi mümkündür. Ancak hastalığın devamında menenjit hastalığının tipik klinik bulguları oturur. Yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde bebeğin huzursuzluğuna neden olabilecek; kulak iltihabı, burun tıkanıklığı, ishal vb her türlü hastalık ve yine herhangi bir nedenle bebeğin emmemesine neden olabilecek ağız yarası, soğuk algınlığı vb birçok hastalık menenjit ayırıcı tanısında düşünülmelidir. Kronik menenjit denen semptomların uzun dönemde belirginleştiği sinsi seyirli menenjitler ise tümörler veya otoimmün denen bağışıklık sistemi hastalıkları ile ayırıcı tanıyı gerektirir. Ayrıca menenjitler, menenjit nedeni olan bakteri tipleri veya menenjit nedeni olabilecek virüs, parazit, mantarlar ile ayırıcı tanıyı gerektirir ve bu nedenle  her türlü menenjit şüphesinde mutlaka lomber ponksiyon yapılması yani belden su alınması gereklidir

    Menenjit tedavisi nasıl yapılır?

    Menenjit şüphesi olan hastanın alınan bel suyunda ilk çıkan bulgulara göre, olası menenjit nedeni bakteriye yönelik, antibiyotik tedavisi başlanır. Her bakteri her antibiyotiğe duyarlı değildir. Bu yüzden ilaç seçiminde başlangıçta o yaş grubunda en sık görülen veya menenjit geçirmesine yatkınlığı olan vakalarda ise menenjit yapma olasılığı en yüksek olan bakteriye yönelik antibiyotik tedavisi başlanır. Bel suyundan alınan kültür sonuçlarının (mikrobun bel suyundan üretilmesi) çıkmasını takiben de  tespit edilen bakteriye göre antibiyotik tedavisi uygulanır. Bel suyu sonuçları  menenjitin; mantar, parazit veya tüberküloz gibi etkenlere bağlı olduğunu gösterir ise bu etkenlere yönelik tedavi planlanır. Virüslere bağlı menenjitlerde Herpes Simplex olarak adlandırılan virüs tipi haricinde genellikle semptomlara yönelik tedavi uygulanır. Ayrıca her menenjit vakası hastalığın seyri sırasında ortaya çıkabilecek; eklem ağrısı, işitme kaybı, havale, beyinde su toplanması, böbrek üstü bezi yetersizliği, beyin absesi, kalp kası veya zarı tutulumu vb birçok olası önemli komplikasyonlar açısından yakından takip edilmelidir.  Unutulmaması gereken önemli bir nokta da; bulaşıcılığı yüksek olan bakteriler izole edildiğinde veya bu bakterilerden şüphelenildiğinde hasta ile temasta bulunanların ilaç kullanarak korumaya alınması zorunluluğudur.

    Menenjitde prognoz nasıldır ?

    Erken dönemde yakalanabilen ve tedavisi sırasında ağır komplikasyonlar gelişmemiş  menenjit vakalarında prognoz genellikle iyidir. Ancak menenjite neden olan etmen göz önüne alınarak hastaların; işitme kaybı, bilinç fonksiyonlarında bozulma, başağrıları gibi olası komplikasyonlar açısından tedavi sonrasında da takip edilmesi gereklidir.

    Etiketler:
    REKLAM VER

    Yorum Yapmak İster misin?

    Yorum Yaz

    Yorumlarınızı Paylaşırken

    Yorumlarınızı politik,kırıcı,kaba yazmamaya özen gösterin başkalarını taciz edebilecek laflardan kaçının.Kriterlere uymayan yorumlar onaylanmıyacaktır.

    Lütfen bizimle bilgilerinizi doğru şekilde paylaşın -ki gerektiğinde size dönüş yapabilelim.